آموزش ویولن

 

هدف از تدوین "برنامه مدون آموزش ویولن"، ایجاد راهکاری برای آموزش منظم، هدفمند و برنامه ریزی شده ویولن در طی چهار ترم می باشد. فراگیری ویولن طی روند پیشنهادی این برنامه، موجب می گردد تا هنرجو با تکنیک های مختلف نوازندگی این ساز آشنا گشته و به سطح استانداردی در زمینه نوازندگی دست یابد.

هم راستا با اهداف این برنامه و در جهت ایجاد شناخت افزون تر و توانمندسازی بیشتر تکنیکی هنرجویان، نگارنده برنامه دیگری را نيز با نام "برنامه مکمل آموزش ویولن" تدوین نموده ام که به بررسی اتودها و قطعات تکمیلی منتخب مي پردازد و با پايان يافتن "برنامه مدون آموزش ويولن" در اين قسمت، آنرا نيز به تدریج ارائه خواهم نمود.

"توصیه" می گردد، هنرجویان علاقه مندی که از مدت زمان کافی برای آموزش و تمرین برخوردار هستند، دروس برنامه مکمل را نيز، مورد توجه قرار دهند.

چشم انداز ترم:
با توجه به آموزش پوزیسیون های مختلف دست چپ در طول ترم های قبلی، در این ترم دروس مربوط به تغییر پوزیسیون های ما بین سیمها و تغییر پوزیسیون های روی یک سیم مورد بررسی قرار می گیرد)کتاب های گام هریمالی* و شوچیک پوزیسیون).

در اینجا دقت به این نکته لازم است که آموزش کتب فوق که به بررسی تغییر پوزیسیون ها می پردازد، بهتر است پس از آموزش پوزیسیون های مختلف دست چپ آغاز گردد (که متاسفانه در بسیاری موارد شاهدیم هنرجویی که هنوز دروس مربوط به پوزیسیون ها را به شکل مناسبی فرا نگرفته است، دروس مربوط به تغییر پوزیسیون های کتاب گام هریمالی یا شوچیک را آموزش می بیند.)
*نظر بر اینکه روشهای مختلف آرشه کشی در ترم دوم بطور کامل بررسی شده است، هنرجو می تواند گامها را با آرشه های لگاتو دلخواه تمرین کند.

منابع:
1- کتاب گام هریمالی از "انتسارات سرود"
2- کتاب شوچیک پوزیسیون، اپوس 8
3- مجموعه کتاب های لو ویولن کریک بوم از" انتشارات چنگ" .
4- کنسرتو ویولن شماره 3 موزار (همراه با کادانس دیوید اویستراخ)
5- کتاب ولفارت، شصت اتود مقدماتی از" انتشارات چنگ".

امتحان پایان ترم:
اجرای تمامی موارد زیر:
1- اجرای صحیح موومان دوم کنسرتو ویولن شماره 3 موزار (همراه با کادانس اویستراخ برای این موومان)
2- اجرای صحیح 4 گام سه اکتاوی به دلخواه از کتاب گام هریمالی
3- اجرای صحیح درس های شماره 52 و 55 از کتاب شوچیک پوزیسیون

الف- تغییر پوزیسیون های روی یک سیم و مابین سیم
شامل: تغییر پوزیسیون های بر روی یک سیم و مابین سیم، آموزش قطعه، درس هایی در جهت مهارت یابی بیشتر در اجرای پوزیسیون ها

_موضوع جلسه 1/4:
درس شماره 1 (گامهای ماژور، شروع با انگشت اول)
درس شماره 28 کتاب ولفارت
دروس شماره 345 الی 350 از کتاب لو ویولن 5
کنسرتو ویولن شماره 3 موزار، از میزان 42 تا 74 موومان اول
_موضوع جلسه 2/4:
درس شماره 2 (گامهای مینور، شروع با انگشت اول) از کتاب گام هریمالی
درس شماره 24 کتاب ولفارت
دروس شماره 351 الی 362 از کتاب لو ویولن 5
کنسرتو ویولن شماره 3 موزار، از میزان 76 تا 93 موومان اول
_موضوع جلسه 3/4:
درس شماره 3 (گامهای ماژور، شروع با انگشت دوم) از کتاب گام هریمالی
درس شماره 52 کتاب ولفارت
دروس شماره 363 الی 366 از کتاب لو ویولن 5
کنسرتو ویولن شماره 3 موزار، از میزان 106 تا 132 موومان اول
_موضوع جلسه 4/4:
درس شماره 4 (گامهای مینور، شروع با انگشت دوم) از کتاب گام هریمالی
درس شماره 53 کتاب ولفارت
دروس شماره 367 الی 370 از کتاب لو ویولن 5
کنسرتو ویولن شماره 3 موزار، از میزان 169 تا 188 موومان اول
_موضوع جلسه 5/4:
درس شماره 5 (گامهای ماژور، شروع با انگشت اول) از کتاب گام هریمالی
درس شماره 55 کتاب ولفارت
دروس شماره 371 و 372 و 374 و 375 از کتاب لو ویولن 5
کنسرتو ویولن شماره 3 موزار، از میزان 189 تا انتهای موومان اول
_موضوع جلسه 6/4:
درس شماره 6 (تغییر پوزیسیون ها بر روی یک سیم) از کتاب گام هریمالی
درس شماره 57 کتاب ولفارت
دروس شماره 376 الی 378 از کتاب لو ویولن 5
کنسرتو ویولن شماره 3 موزار، آموزش کادانس دیوید اویستراخ برای موومان اول (الف)
_موضوع جلسه 7/4:
دروس شماره 1 الی 4 کتاب شوچیک پوزیسیون
درس شماره 6 (ادامه تغییر پوزیسیون ها بر روی یک سیم) از کتاب گام هریمالی
دروس شماره 379 الی 381 از کتاب لو ویولن 5
کنسرتو ویولن شماره 3 موزار، ادامه آموزش کادانس دیوید اویستراخ برای موومان اول(ب)
_موضوع جلسه 8/4:
دروس شماره 5 الی 8 کتاب شوچیک پوزیسیون
درس شماره 7 (16 گام اول) از کتاب گام هریمالی
دروس شماره 383 و 384 و دروس ترانه عامیانه و قطعه ای در دودیز مینور از کتاب لو ویولن 5
کنسرتو ویولن شماره 3 موزار، ادامه آموزش کادانس دیوید اویستراخ برای موومان اول(ج)
_موضوع جلسه 9/4:
دروس شماره 9 الی12 کتاب شوچیک پوزیسیون
درس شماره 7 (16 گام دوم) از کتاب گام هریمالی
دروس شماره 385 الی 389 از کتاب لو ویولن 5
کنسرتو ویولن شماره 3 موزار، از میزان 4 تا 19 موومان دوم
_موضوع جلسه 10/4:
دروس شماره 13الی16 کتاب شوچیک پوزیسیون
درس شماره 7 (16 گام سوم) از کتاب گام هریمالی
دروس شماره 390 الی 392 از کتاب لو ویولن 5
کنسرتو ویولن شماره 3 موزار، از میزان 20 الی 31 موومان دوم
_موضوع جلسه 11/4:
دروس شماره 17 الی20 کتاب شوچیک پوزیسیون
درس شماره 8 (12 گام اول) از کتاب گام هریمالی
دروس شماره 393 الی 395 از کتاب لو ویولن 5
کنسرتو ویولن شماره 3 موزار، از میزان 32 تا انتهای موومان دوم
_موضوع جلسه 12/4:
دروس شماره 21 الی 24 کتاب شوچیک پوزیسیون
درس شماره 8 (گامهای باقی مانده تا انتهای درس) از کتاب گام هریمالی
دروس شماره 397 و 398 از کتاب لو ویولن 5
کنسرتو ویولن شماره 3 موزار، کادانس دیوید اویستراخ برای موومان دوم(الف)
_موضوع جلسه 13/4:
دروس شماره 25 الی28 کتاب شوچیک پوزیسیون
درس شماره 9(9 گام اول) از کتاب گام هریمالی
دروس شماره 399 و 400 از کتاب لو ویولن 5
کنسرتو ویولن شماره 3 موزار، ادامه آموزش کادانس دیوید اویستراخ برای موومان دوم (ب)
_موضوع جلسه 14/4:
دروس شماره 29 الی32 کتاب شوچیک پوزیسیون
درس شماره 9 (الباقی تا انتهای درس) از کتاب گام هریمالی
دروس شماره 401 و 403 و 404 از کتاب لو ویولن 5
کنسرتو ویولن شماره 3 موزار، میزانهای 41 الی 132 از موومان سوم
ب- بررسی هارمونیک ها، پیتسیکاتو و دوبل تریل
شامل بررسی هارمونیک ها، پیتسیکاتو و دوبل تریل، گرپتو ، آکوردهای چهار صدایی و آموزش قطعه و درس هایی در جهت مهارت یابی بیشتر در اجرای پوزیسیون ها

_موضوع جلسه 15/4:
دروس شماره 33 الی36 کتاب شوچیک پوزیسیون
درس شماره10 (8 گام اول) از کتاب گام هریمالی
دروس شماره 405 و407 و 408 از کتاب لو ویولن 5
بررسی هارمونیک های طبیعی و مصنوعی از کتاب لو ویولن 5
کنسرتو ویولن شماره 3 موزار، میزانهای 141 الی 234 از موومان سوم
_موضوع جلسه 16/4:
دروس شماره 37 الی40 کتاب شوچیک پوزیسیون
درس شماره10 (9 گام دوم) از کتاب گام هریمالی
دروس شماره 409 و 410 از کتاب لو ویولن 5
بررسی آکوردهای چهار صدایی از کتاب لو ویولن 5
کنسرتو ویولن شماره 3 موزار، میزانهای 252 الی 318 از موومان سوم
_موضوع جلسه 17/4:
دروس شماره 41الی44 کتاب شوچیک پوزیسیون
درس شماره 10(9 گام سوم) از کتاب گام هریمالی
دروس شماره 413 الی 416 از کتاب لو ویولن 5
بررسی پیتسیکاتو دست راست از کتاب لو ویولن 5
کنسرتو ویولن شماره 3 موزار، میزانهای 323 الی انتهای موومان
_موضوع جلسه 18/4:
دروس شماره 45الی48 کتاب شوچیک پوزیسیون
درس شماره 10 (9 گام چهارم) از کتاب گام هریمالی
بررسی پیتسیکاتو دست چپ از کتاب لو ویولن 5
آموزش کادانس دیوید اویستراخ برای موومان سوم
دروس شماره 417 و 418 از کتاب لو ویولن 5
_موضوع جلسه 19/4:
دروس شماره 49 الی52 کتاب شوچیک پوزیسیون
درس شماره 10(8 گام پنجم) از کتاب گام هریمالی
بررسی دوبل تریل ها از کتاب لو ویولن 5
دروس شماره 419 از کتاب لو ویولن 5
مرور و رفع اشکال از کنسرتو ویولن شماره 3 موزار (الف)
_موضوع جلسه 20/4:
دروس شماره 53 الی56 کتاب شوچیک پوزیسیون
درس شماره 10(9 گام ششم) از کتاب گام هریمالی
بررسی گرپتو از کتاب لو ویولن 5
دروس شماره 423 و 424 از کتاب لو ویولن 5
مرور و رفع اشکال از کنسرتو ویولن شماره 3 موزار (ب)

آموزش ویولن

 

 
چشم انداز ترم:
ادامه آموزش های مربوط به پوزیسیون ها، اتودها و قطعات ویولن کلاسیک از برنامه های این دوره است. در این ترم، آموزش اتودهای منتخب کتاب ولفارت که از ترم قبل آغاز گردیده بود، پی گیری می گردد.

منابع:
1- مجموعه کتاب های لو ویولن کریک بوم از" انتشارات چنگ".
2- کتاب ولفارت، شصت اتود مقدماتی از" انتشارات چنگ".
3- ویوالدی: کنسرتو ویولن لا مینور اپوس 3 شماره 6
4- ژیگ از پارتیتای شماره 2 باخ برای ویولن تکنواز
5- رومانس بتهوون برای ویولن و ارکستر، اپوس 50
امتحان پایان ترم:
اجرای صحیح هر دو مورد زیر:
1- ژیگ از پارتیتای شماره 2 باخ برای ویولن تکنواز
2- درس شماره 56 کتاب ولفارت
برنامه جلسات ترم سوم:
الف- ادامه آموزش پوزیسیون سوم
شامل:مهارت یابی دست چپ، آموزش قطعه، آموزش پوزیسیون سوم، آموزش نواختن دوبل نت پوزیسیون اول ودوم و سوم
_موضوع جلسه 1/3:
دروس شماره 280 الی 286 از کتاب لوویولن4
دروس شماره 6 و 23 کتاب ولفارت
کنسرتو ویولن ویوالدی از میزان 1 تا 13 موومان اول
_موضوع جلسه 2/3:
هم نوازی های شماره 70 و 71 از کتاب لو ویولن4
دروس شماره 7 و 20 کتاب ولفارت
کنسرتو ویولن ویوالدی از میزان 14 تا 28 موومان اول
_موضوع جلسه 3/3:
هم نوازی های شماره 72 و 73 از کتاب لوویولن4
دروس شماره 11 و 19 کتاب ولفارت
کنسرتو ویولن ویوالدی از میزان 29 تا 45 موومان اول
_موضوع جلسه 4/3:
دروس شماره 256 الی 261 از کتاب لوویولن4
دروس شماره 31 و 33 کتاب ولفارت
کنسرتو ویولن ویوالدی از میزان 46 تا 58 موومان اول
_موضوع جلسه 5/3:
دروس شماره 262 و 263 و هم نوازی شماره 64 از کتاب لوویولن4
دروس شماره 34 و 36 کتاب ولفارت
کنسرتو ویولن ویوالدی از میزان 59 تا انتهای موومان اول
_موضوع جلسه 6/3:
درس شماره 264 و هم نوازی شماره 65 از کتاب لوویولن4
درس شماره 38 کتاب ولفارت
کنسرتو ویولن ویوالدی کل موومان دوم
_موضوع جلسه 7/3:
دروس شماره 294 الی 299 از کتاب لوویولن4
دروس شماره 39 و 42 کتاب ولفارت
کنسرتو ویولن ویوالدی از میزان 1 تا 24 موومان سوم
_موضوع جلسه 8/3:
دروس شماره 301 الی 303 از کتاب لوویولن4
درس شماره 40 کتاب ولفارت
کنسرتو ویولن ویوالدی از میزان 25 تا 50 موومان سوم
ب- آموزش پوزیسیون چهارم
شامل:مهارت یابی دست چپ، آموزش قطعه، آموزش پوزیسیون چهارم
_موضوع جلسه 9/3:
دروس شماره 304 الی 310 از کتاب لوویولن4
درس شماره 41 کتاب ولفارت
کنسرتو ویولن ویوالدی از میزان 51 تا 95 موومان سوم
_موضوع جلسه 10/3:
دروس شماره 311 الی 313 و هم نوازی شماره 74 از کتاب لوویولن4
درس شماره 43 کتاب ولفارت
کنسرتو ویولن ویوالدی از میزان 96 تا انتهای موومان سوم
_موضوع جلسه 11/3:
هم نوازی های شماره 75 و 76 از کتاب لوویولن4
درس شماره 44 کتاب ولفارت
ژیگ از پارتیتای شماره 2 باخ برای ویولن تکنواز، میزانهای 1 تا 10
پ- آموزش پوزیسیون پنجم
شامل: مهارت یابی دست چپ، آموزش قطعه، آموزش پوزیسیون پنجم
_موضوع جلسه 12/3:
دروس شماره 316 و 320 از کتاب لوویولن4
دروس شماره 45 و 46 کتاب ولفارت
ژیگ از پارتیتای شماره 2 باخ برای ویولن تکنواز، میزانهای 11 تا 17
_موضوع جلسه 13/3:
دروس شماره 321 الی 323 و هم نوازی شماره 77 از کتاب لوویولن4
دروس شماره 47 و 48 کتاب ولفارت
ژیگ از پارتیتای شماره 2 باخ برای ویولن تکنواز، میزانهای 18 تا 25
_موضوع جلسه 14/3:
هم نوازی های شماره 78 و 79 از کتاب لو ویولن 4
درس شماره 49 کتاب ولفارت
ژیگ از پارتیتای شماره 2 باخ برای ویولن تکنواز، میزانهای 26 تا 32
ت- آموزش پوزیسیون ششم
شامل:مهارت یابی دست چپ، آموزش قطعه، آموزش پوزیسیون ششم
_موضوع جلسه 15/3:
دروس شماره 326 و 334 از کتاب لوویولن4
درس شماره 50 کتاب ولفارت
ژیگ از پارتیتای شماره 2 باخ برای ویولن تکنواز، میزانهای 33 تا انتهای قطعه
_موضوع جلسه 16/3:
هم نوازی های شماره 80 و 82 از کتاب لوویولن4
درس شماره 51 کتاب ولفارت
رومانس بتهوون برای ویولن و ارکستر، میزانهای 1 الی 33
ث- آموزش پوزیسیون هفتم
شامل: مهارت یابی دست چپ، آموزش قطعه، آموزش پوزیسیون هفتم
_موضوع جلسه 17/3:
دروس شماره 335 تا 340 از کتاب لوویولن4
درس شماره 54 کتاب ولفارت
رومانس بتهوون برای ویولن و ارکستر، میزانهای 34 الی 51
_موضوع جلسه 18/3:
دروس شماره 341 تا 343 از کتاب لوویولن4
درس شماره 56 کتاب ولفارت
رومانس بتهوون برای ویولن و ارکستر، میزانهای 52 الی 66
_موضوع جلسه 19/3:
دروس شماره 288 تا 291 از کتاب لوویولن4
درس شماره 59 کتاب ولفارت
رومانس بتهوون برای ویولن و ارکستر، میزانهای 67 الی 82
_موضوع جلسه 20/3:
درس شماره 60 کتاب ولفارت
درس شماره 292 از کتاب لوویولن4
رومانس بتهوون برای ویولن و ارکستر، میزانهای 83 تا انتها

آموزش ویولن

 

چشم انداز ترم:
دروس آموزشی این ترم مبتنی بر مهارت بخشی بیشتر در اجرای تنالیته های مطرح شده در ترم اول و آموزش مطالب مربوط به پوزیسیون های دست چپ می باشد. همچنین در این ترم، آموزش قطعات ویولن کلاسیک نیز آغاز گشته و آموزش های مربوط به فراگیری الگوهای آرشه کشی (دست راست) نیز مورد بررسی قرار می گیرد.

در زمینه مهارت بخشی به دست چپ، ترتیب مطرح شدن اتودها بر پایه ترتیب آموزش تنالیته ها در ترم اول است.

هرچند درس های بسیاری در کتب مختلف آموزش ویولون در رابطه با تکنیک های آرشه کشی مطرح می گردد- که گاه باعث سردرگمی هنرجویان در این زمینه می شود- اما با روشی هایی ساده می توان این درسها را در غالب یکسری الگوهای کلی آرشه کشی - که به شکل مشخص و با تعداد محدود بکار می روند- بررسی و خلاصه نموده و فراگرفت.

در جهت بیشتر مسلط شدن هنرجویان در اجرای الگوهای آرشه کشی و اتود های مهارت بخشی دست چپ، آموزش این دروس بصورت یک هفته در میان در طول ترم صورت می پذیرد. در این ترم سعی شده است تا درجهت تقویت الگوهای مختلف آرشه کشی کتاب شوچیک، از اتودهایی که در آنها نیز از این الگوها استفاده شده بهره گیری شود.

منابع:
1- کتاب شوچیک، اپوس 2 ( مکتب تکنیک آرشه کشی، کتاب اول ) از" انتشارات سرود"
2- کتاب ولفارت، شصت اتود مقدماتی از" انتشارات چنگ"
3- مجموعه کتاب های لو ویولن کریک بوم از" انتشارات چنگ".
4- ساراباند پارتیتای شماره 1 باخ برای ویولن تکنواز
5-منوئه شماره 2 از پارتیتا شماره 3 باخ برای ویولن تکنواز
6- بوره از پارتیتا شماره 3 باخ
7- پرستو از سونات شماره 1 باخ برای ویولن تکنواز

امتحان پایان ترم:
الف - اجرای صحیح هر یک از دو قطعه زیر ( به دلخواه ):
1- ساراباند پارتیتای شماره 1 باخ برای ویولن تکنواز
2- پرستو از سونات شماره 1 باخ برای ویولن تکنواز
ب - اجرای صحیح هر دو اتود زیر:
درسهای شماره 29 و 18 از کتاب ولفارت
برنامه جلسات ترم دوم:

الف- آموزش پوزیسیون دوم
شامل:فراگیری الگوهای آرشه کشی، آموزش پوزیسیون دوم و مهارت یابی دست چپ
_موضوع جلسه 1/2:
درس شماره 6 شامل الگوی اصلی و الگوهای شماره 1 و 7 و 21 از کتاب شوچیک آرشه
دروس شماره 213 الی 218 از کتاب لوویولن 3
_موضوع جلسه 2/2:
دروس شماره 3 و 4 از کتاب ولفارت
دروس شماره 219 الی 222 از کتاب لوویولن 3
_موضوع جلسه 3/2:
درس شماره 6 با الگوهای شماره 37 و 38 از کتاب شوچیک آرشه
هم نوازی شماره 59 از کتاب لوویولن 3
_موضوع جلسه 4/2:
دروس شماره 13 و 26 از کتاب ولفارت
دروس شماره 225 الی 228 از کتاب لوویولن 3
_موضوع جلسه 5/2:
درس شماره 6 با الگو شماره 2 از کتاب شوچیک آرشه
هم نوازی شماره 60 از کتاب لوویولن 3
_موضوع جلسه 6/2:
درس شماره 18 از کتاب ولفارت
دروس شماره 231 الی 233 از کتاب لوویولن 3
_موضوع جلسه 7/2:
درس شماره 6 با الگوهای شماره 3 و 4 و 5 از کتاب شوچیک آرشه
هم نوازی شماره 61 از کتاب لوویولن 3
_موضوع جلسه 8/2:
درس شماره 21 از کتاب ولفارت
هم نوازی شماره 62 از کتاب لوویولن 3
ب- آموزش پوزیسیون سوم
شامل:فراگیری الگوهای آرشه کشی، آموزش پوزیسیون سوم و مهارت یابی دست چپ، آموزش قطعه
_موضوع جلسه 9/2:
درس شماره 6 با الگوهای شماره 42 و 43 و 44 از کتاب شوچیک آرشه
دروس شماره 235 الی 241 از کتاب لوویولن 3
پرستو از سونات شماره یک باخ برای ویولن تکنواز (از میزان 1 تا 24)
_موضوع جلسه 10/2:
دروس شماره 27 از کتاب ولفارت
دروس شماره 242 الی 244 از کتاب لوویولن 3
پرستو از سونات شماره یک باخ برای ویولن تکنواز (از میزان 25 تا 45)
_موضوع جلسه 11/2:
دروس شماره 6 با الگوهای شماره 66 و 60 و 61 از کتاب شوچیک آرشه
دروس شماره 245 الی 247 از کتاب لوویولن 3
پرستو از سونات شماره یک باخ برای ویولن تکنواز (از میزان 46 تا 72)
_موضوع جلسه 12/2:
درس شماره 30 از کتاب ولفارت
دروس شماره 248 الی 252 از کتاب لوویولن 3
پرستو از سونات شماره یک باخ برای ویولن تکنواز( از میزان 73 تا 103)
_موضوع جلسه 13/2:
درس شماره 6 با الگوهای شماره 199 و 200 و 201 و 202 و 212 از کتاب شوچیک آرشه
هم نوازی شماره 63 از کتاب لوویولن 3
پرستو از سونات شماره یک باخ برای ویولن تکنواز (از میزان 103 تا انتها)
_موضوع جلسه 14/2:
دروس شماره 9 و 14 از کتاب ولفارت
دروس شماره 265 الی 269 از کتاب لوویولن 4
ساراباند پارتیتای شماره 1 باخ برای ویولن تکنواز، میزانهای 1 تا 9
_موضوع جلسه 15/2:
درس شماره 6 با الگوهای شماره 110 و 111 و 112 از کتاب شوچیک آرشه
هم نوازی شماره 66 از کتاب لوویولن 4
ساراباند پارتیتای شماره 1 باخ برای ویولن تکنواز، میزانهای 10 تا 20
_موضوع جلسه 16/2:
دروس شماره 17 و 25 از کتاب ولفارت
هم نوازی شماره 67 از کتاب لوویولن 4
ساراباند پارتیتای شماره 1 باخ برای ویولن تکنواز، میزانهای 21 تا انتهای قطعه
_موضوع جلسه 17/2:
درس شماره 6 با الگوهای شماره 137 و 140 و 148 از کتاب شوچیک آرشه
دروس شماره 270 الی 274 از کتاب لوویولن 4
منوئه شماره 2 از پارتیتا شماره 3 باخ برای ویولن تکنواز (میزانهای شماره 1 تا 16)
_موضوع جلسه 18/2:
دروس شماره 10 و 29 از کتاب ولفارت
دروس شماره 275 الی 279 از کتاب لوویولن 4
منوئه شماره 2 از پارتیتا شماره 3 باخ برای ویولن تکنواز (میزان 17 تا انتها)
_موضوع جلسه 19/2:
درس شماره 6 با الگوهای شماره 161 و 169 و 196 و 194 از کتاب شوچیک آرشه
هم نوازی شماره 68 از کتاب لوویولن 4
بوره از پارتیتا شماره 3 باخ، میزانهای 1 الی 17
_موضوع جلسه 20/2:
دروس شماره 15 و 22 از کتاب ولفارت
هم نوازی شماره 69 از کتاب لوویولن 4
بوره از پارتیتا شماره 3 باخ، میزانهای 18 تا انتها

 آموزش ویولن

 

روش آموزش در نوازندگی ویولن در کنار عواملی چون استعداد فردی، تمرین با برنامه و مستمر، مطالعه و شنیدن آثار موسیقی می تواند زمینه ساز بروز موفقیت و توانمندی در زمینه نوازندگی، ایجاد خلاقیت و رسیدن به آفرینش هنری در سطوح بالاتر در افراد گردد. از اینرو آموزش هدفمند، دارای جایگاهی بی بدیل در نوازندگی است.

فراگیری نوازندگی ویولن چون گذر از مسیری طولانی و زیباست که با عبور هوشیارانه از پیچ و خم آن می توان به آرزوهای این شاخه از هنر دست یافت. در این راستا دستیابی به نظم کاری، ایجاد چشم انداز در جهت آگاه سازی هنرجوی علاقه مند به تحصیل نوازندگی و مشخص ساختن اهداف معین قابل دسترسی به عنوان دستمایه ای از کامیابی، از عوامل عبور هوشیارانه از این مسیر است.

با توجه به مسائل مورد اشاره، نگارنده مصمم به تدوین برنامه ای در زمینه آموزش نوازندگی ویولن گشتم. این برنامه که حاصل تلاش بنده در زمینه نوازندگی و تدریس این ساز در سالیان اخیر بوده است با بهره گیری از منابع و کتب معتبری است که از گذشته مورد اقبال مدرسین این ساز بوده است و سابقه تدریس طولانی مدت کتب منتخب این برنامه توسط اساتید، نشان از کارسازی این کتب دارد.

در اینجا باید خاطر نشان سازم هرچند ویولون به دلایلی چون قدمت ساخت چند صد ساله، سطح بالای توانمندی در اجرای تکنیک های گوناگون سازی ملل مختلف و... دارای کتب آموزشی بسیار متعددی است و به طبع نمی توان از تمامی این کتب برای آموزش بهره جست. لذا نگارنده با در نظر گرفتن این موضوع سعی بر بهره گیری از کتبی نمودم که بیشترین میزان سودمندی را برای هنرجویان دارا باشد.

از مشخصات کلی "برنامه مدون آموزش ویولن"، مشخص ساختن جلساتی با دستور آموزشی معین و برای رسیدن به سطحی مشخص در نوازندگی است، که شامل بدست آوردن توانایی در زمینه اجرای تکنیک های مختلف دست راست و چپ، فراگیری تنالیته های مختلف مورد استفاده در نوازندگی ویلن کلاسیک و اجرای قطعات است.

این برنامه مبتنی است بر چهارترم آموزشی جداگانه، که هر یک دارای بیست جلسه یک ساعته هفتگی می باشد و بنابراین، برای "هشتاد جلسه"،برنامه جداگانه موضوعی در نظر گرفته شده است.( لازم به یادآوری است که در موارد خاصی که مشغله کاری- تحصیلی یا عدم توانمندی هنرجو در دستیابی به مهارت اجرایی درس های موضوع جلسات، در مدت زمان یک هفته محقق نمی گردد پیشرفت در برنامه تا رسیدن به سطح نسبی مناسب می تواند به تاخیر افتد و روند اجرای کار با ترتیب مورد نظر در برنامه، با سرعت کمتر دنبال گردد.)

هم راستا با پیشرفت هنرجو در این برنامه، قطعات مختلفی برای اجرا در نظر گرفته شده است که سطح فنی این قطعات، هم تراز با توانمندی کسب شده در طی جلسات آن ترم می باشد( قطعات در نظر گرفته شده از ترم دوم آغاز می گردند ).

بدیهی است با پیشرفت در برنامه و ایجاد توانمندی بیشتر در هنرجو، بر میزان تنوع درس ها و قطعات هر ترم افزوده می گردد.

*لازم به یادآوری است که پیش نیاز شروع این برنامه، گذراندن موفق جلد اول کتاب آموزش لو ویولن ماتیو کریک بوم در دوره مبتدی است.

" ترم اول "
چشم انداز ترم:
آشنایی و فراگیری مهارت های کلی دست چپ در زمینه نواختن گام های پوزیسیون اول:
سل ماژور، لا ماژور،لا بمل ماژور، سی ماژور، سی بمل ماژور، دو ماژور، ر ماژور، می ماژور، می بمل ماژور، فا ماژور، سل مینور، دو مینور، فا مینور، لا مینور، رمینور.
منابع ترم اول:
1- مجموعه کتاب های لو ویولن کریک بوم از" انتشارات چنگ".
امتحان پایان ترم:
اجرای صحیح هر دو هم نوازی زیر:
1- هم نوازی شماره 31 از کتاب لو ویولن 2
2- هم نوازی شماره 46 از کتاب لو ویولن شماره 3
برنامه جلسات ترم اول:
الف- آشنایی با گام سل ماژور:
شامل: بررسی کلیات این گام و مهارت یابی هنرجو در اجرای آن، تغییر سیم های این گام، آموزش فواصل هفتم، هشتم و جهش سیم در این گام، تعویض سیم با آرشه های لگاتو
_موضوع جلسه 1/1:
دروس شماره 88 الی 95 و هم نوازی شماره 17 از کتاب لو ویولن 2
_موضوع جلسه 2/1:
دروس شماره 96 الی 98 و هم نوازی شماره 18 و 19 از کتاب لو ویولن 2
_موضوع جلسه 3/1:
دروس شماره 119 الی 121 وهم نوازی شماره 25 از کتاب لو ویولن 2
_موضوع جلسه 4/1:
دروس شماره 124 الی 131 از کتاب لو ویولن 2
_موضوع جلسه 5/1:
درس شماره 132 و هم نوازی شماره 26 از کتاب لو ویولن 2 و دروس شماره 164 و 165 کتاب لو ویولن 3
ب- آشنایی با گام ر ماژور:
شامل:بررسی کلیات این گام و مهارت یابی هنرجو در اجرای آن، آموزش نواختن فواصل پنجم( کنت ).
_موضوع جلسه 6/1:
دروس شماره 100 الی 103 و درس شماره 109 وهم نوازی شماره 20 از کتاب لو ویولن 2
_موضوع جلسه 7/1:
دروس شماره 104 الی 108 و از کتاب لو ویولن 2 و دروس شماره 168 و 169 و 170 از کتاب لو ویولن 3
پ- آشنایی با گام لا ماژور:
شامل:بررسی کلیات و اجرای فاصله هشتم در این گام،مهارت یابی در این تونالیته.
_موضوع جلسه 8/1:
دروس شماره 133 و 134 و 136 الی 139 و هم نوازی شماره 28 از کتاب لو ویولن 2
_موضوع جلسه 9/1:
هم نوازی شماره 27 و دروس شماره 135 و 140 از کتاب لو ویولن 2 و هم نوازی شماره 38 از کتاب لو ویولن 3
ت- آشنایی با گام می ماژور و سی ماژور :
شامل: آشنایی و مهارت یابی در این گام
_موضوع جلسه 10/1:
درس شماره 194 و هم نوازی های شماره 53 و 54 و دروس شماره 197 الی 199 و هم نوازی شماره 56 از کتاب لو ویولن شماره 3
ث- آشنایی با گام دو ماژور:
شامل:بررسی شکل به عقب کشیده انگشت اول کلیات این تونالیته، مهارت یابی در این گام، اجرای فواصل ترکیبی دهم و مهارت یابی در این گام.
_موضوع جلسه 11/1:
درس شماره 111 الی 117 وهم نوازی شماره 22 از کتاب لو ویولن 2
_موضوع جلسه 12/1:
هم نوازی شماره 24 و 21 از کتاب لو ویولن 2 و درس شماره 166 از کتاب لو ویولن 3
_موضوع جلسه 13/1:
دروس شماره 146 الی و 148هم نوازی شماره 23 از کتاب لو ویولن 2 و درس شماره 167 از کتاب لو ویولن 3
ج- آشنایی با گام لا مینور:
شامل: بررسی کلیات و مهارت یابی در این گام
_موضوع جلسه 14/1:
دروس شماره 141 الی 145 و هم نوازی شماره 29و 30 از کتاب لو ویولن 2
چ- آشنایی با گام فا ماژور و رمینور :
شامل:بررسی کلیات و مهارت یابی در گام فا ماژور، آشنایی و مهارت یابی در گام ر مینور
_موضوع جلسه 15/1:
دروس شماره 150 الی 155 و هم نوازی شماره 31 از کتاب لو ویولن 2
موضوع جلسه 16/1:
دروس شماره 171 الی 175 و هم نوازی شماره 41 از کتاب لو ویولن شماره 3
ح- آشنایی با گام سی بمل ماژور و سل مینور :
شامل:بررسی کلیات گام، آشنایی با گام کروماتیک ومهارت یابی در اجرای گام
_موضوع جلسه 17/1:
دروس شماره 176 و 178 و 179 وهم نوازی شماره 39 و 40 و 44 و 45 از کتاب لو ویولن شماره 3
_موضوع جلسه 18/1:
دروس شماره 181 و 182 و هم نوازی شماره 46 از کتاب لو ویولن شماره 3
خ- آشنایی با گام می بمل ماژور و گام دو مینور :
شامل:مهارت یابی در اجرای این گامها
_موضوع جلسه 19/1:
دروس شماره 183 الی 187 و هم نوازی شماره 48 و 50 از کتاب لو ویولن شماره 3
د- آشنایی با گام لا بمل ماژور و فا مینور :
شامل: مهارت یابی در اجرای این گامها
_موضوع جلسه 20/1:
دروس شماره 188 الی 193 و هم نوازی شماره 52 از کتاب لو ویولن شماره 3

پیپا

س ۱۸ دی ۱۳۸۶

پیپا که معروف به گیتار چینی میباشد دارای سابقه ای به بیش از دو هزار سال می باشد. برخی اوقات آنرا لوت چینی نیز نام میبرند که بسیاری از سازهای آسیا بالاخص سازهای جنوب آسیا از این ساز بوجود آمده است و شاید بتوان آنرا مادر سازهای زهی جنوب آسیا دانست. از جمله biwa یک ساز چینی و ساز محلی کشور ویتنام đàn tỳ bà و همچنین پیپای کره ای، اما برخلاف پیپای چینی همتای کره ای این ساز مدتهاست که دیگر نواخته نمیشود و باید آنرا درون موزه ها دید؛ سعی و تلاش در جهت احیای دوباره آن بی ثمره مانده است.

اسم pípá از دو قسمت تشکیل میشود pí بمعنای فشار دادن انگشتان دست راست از طرف راست به چپ (بیش از یک انگشت میتواند در یک زمان چندین نت را بصدا در آورد) و قسمت دوم بعنی pá به معنای کشیدن انگشت شست دست راست از طرف چپ به راست.

در دوران گذشته سیمهای این ساز بوسیله مضراب به صدا در می آمد اما به مرور زمان، انگشتان دست راست جایگزین مضراب در نواختن شدند.

در زمان تحول در ساخت ساز در چین و تغییرات در ساختار سازها که در قرن بیستم به اوج خود رسید این ساز نیز مصون از تغییر نماند.

سیمهای ابریشمی جای خود را به سیمهای نایلونی با لفاف فلزی داد که از جنس ناخن نیز محکم تر بود برای همین از ناخنهایی مصنوعی در نواختن استفاده میشود.

تصاویر و عکسهایی از این ساز در نقاشی ها و نقوش باقی مانده از هزاران سال قبل نشان میدهد که دو نوع پیپا وجود داشته است که اولین مدل از این ساز دارای دست ای راست و صفحه صدایی مدور که دو طرف آن با چرم پوشیده شده است و نوع دوم بصورت بسیار ابتدایی تر بوده و دارای چهار سیم بوده است که به مرور زمان و با تغییرات در ساختار به سازی با عنوان ruan تبدیل شده است.

اما شاید جالب باشد که بدانید پیپای مدرن از یکی از سازهای ایرانی بوجود آمده است.

در حقیقت از ساز بربط که در زمان سلسله پادشاهی Jin (265-420 A.D.)وارد چین شده بود.

در دوره ای این ساز در محافل و جشن های حکومتی و محافل شادمانی پادشاهان بسیار مورد توجه قرار گرفت در زمانی که نوازندگان ایرانی در این کشور مراسم های مختلفی را برپا میساختند و به عنوان معلم موسیقی در این کشور فعالیت مینمودند.

قسمتی از اجرا با پیپا را ببینید

در آن زمان پیپا دارای سردسته ای کج و شامل 4 الی 5 سیم ابریشمی و 5 تا شش فرت میشد و بصورت افقی و با مضراب نواخته میشد.

با گذشت زمان سر دسته کج جای خود را به سردسته صاف و مستقیم داد و تعداد فرتها به 14 الی 16 عدد افزایش پیدا کرد و حتی در قرن بیستم این تعداد به 17 - 24 - 25 و حتی 30 عدد هم رسید که میتوان فواصل پرده - نیم پرده و ربع پرده را نیز اجرا نماید.

این ساز در حال حاضر نیز مورد توجه قرار گفته است و حتی در ارکسترهای چین بکار برده میشود.

پی پا دارای صدایی نازک - زیبا و شفاف است که جلوه خاصی از موسیقی مشرق زمین را بیان میکند.

اما از میان نوازندگان مختلف معاصر از دو نفر باید نام برد که نقش بسیار مهمی در اشاعه این ساز توسط مهارت خود در نوازندگی را داشتند اسن دو نفر Li Tingsong و Sun Yude هستند.

www.wikipedia.org

آدرس این مطلب : http://www.harmonytalk.com/id/1431

نگاهی به تاریخچه ی بربت در تاریخ موسیقی ایران

 

 من هیچ ندانم که مرا آن که سرشت               از اهل بهشت کرد یا دوزخ  زشت

     جامی و بُتی و بربتی بر لب کشت                 این هرسه مرا نقد و ترا نسیه بهشت

"خیام"

 

َبربَت یا عود سازیست زهی و از قدیمی‌ترین سازهای ایرانی به شمار می‌رود. این ساز در حقیقت‌ نوعی‌ سمبل‌ تاریخی‌ برای‌ سازهای‌ ایرانی‌ است. در مورد محل پیدایش و تاریخچه حضور ساز بربت در ایران تحقیقات بسیاری انجام شده است. هنری جورج فارمر موسیقی شناس معروف بریتانیایی در کتاب "تاریخ موسیقی به روایت تصویر" (Musikgeschichte in bildern) خود که به زبان آلمانی نگاشته شده و در آن به موسیقی مشرق زمین در دوران اسلام پرداخته است، بیان می کند ساز ایرانی بربت که اعراب به آن "عود فارسی" می گفته اند، در قرن 6 میلادی از ایران وارد موسیقی عرب شده و این ساز توسط ایرانیها به اعراب آموزش داده شده است. جورج فارمر از "ابن سلمی" (وفات ۹۰۴ م.) و "ابن خلدون" (وفات ۹۱۲ م.) به عنوان دو مرد آگاه در زمینه موسیقی مشرق زمین نام می برد که در مورد پیدایش سازها تحقیقات فراوانی داشته اند. وی می گوید اظهارات ابن خردادبه (۳۰۰-۲۱۱ ق) جغرافی دان نامی ایران که در زمینه موسیقی نیز تالیفات بسیاری دارد، در صدر قرار دارد و این دانشمند ایرانی علاوه بر تحقیقات بسیار در مورد سازهای وطن خود، به آلات موسیقی سایر کشورها نیز پرداخته است. طبق مندرجات کتاب جورج فارمر، ابن خردادبه در تحقیقات خود پیدایش ساز بربت را به متوشالح (Methusaleh) جد حضرت نوح، پنجمین نسل بشر پس از حضرت آدم نسبت داده است. این ساز در ایران‌ پیش از اسلام‌ به‌ نام‌ بربت‌ شناخته‌ می‌شده است و دوره ساسانیان را دوران اوج رواج این ساز می دانند.

در تصاویر ۱ تا ۳ ردپای ساز بربت را در اشیا باستانی و نقاشی های قدیم ایرانی می توان دید.

 

تصویر ۱: "خلوت گاه پادشاه ساسانی" (عکس از موزه لنینگراد- از کتاب جورج فارمر).

 

تصویر۲: جام های نقره ای مربوط به قرن های 8 و 9 میلادی (عکس از کتاب جورج فارمر).

 

۱.   وجود و حضور ساز بربت در ایران

آنچه با مطالعه کتابهای پژوهشی و تاریخی موسیقی می توان مشاهده نمود حضور سازیست با کاسه بیضی شکل و عمق نسبتا زیاد که سراسر آن با چوب پوشیده شده است. بزرگی کاسه ساز و کوتاه بودن دسته آن نسبت به کاسه، این ساز را در تصاویر و نقش برجسته ها و یا آثار تاریخی به جا مانده -که در آنها حضور این ساز دیده می شود- از سازهای مشابه و هم خانواده مانند تنبور یا دوتار متمایز می سازد. متاسفانه امروز تاریخ مکتوبی از چگونگی پیدایش این ساز و استفاده موسیقایی از آن در دست نیست. آنچه داریم تنها روایت های داستان گونه ایست از اواخر دوره ساسانیان که در مورد فردی به نام باربَد، نوازنده و خواننده مشهور دربار خسرو پرویز، نقل شده است. اینطور که مشخص است باربد آنچنان در موسیقی چیره دست بوده است که داستانهای بسیاری در مورد نوازندگی این موسیقی دان بزرگ در حافظه تاریخ باقی مانده است که از آنها می توان به مرگ شبدیز و یا داستان سبز در سبز اشاره کرد. این شهرت آنچنان است که این ساز را بعدها به نام نوازنده آن، یعنی باربد شناسایی کردند. به مرور زمان این کلمه از باربَد به بَربَت تغییر یافته است (طبق نظر اساتید زبان شناسی کلمه باربد در زبان پهلوی در طی سالها تغییراتی کرده که با تحقیقات قابل استناد می توان چگونگی تبدیل باربد به بربت امروزی را اثبات نمود. از جمله دکتر شفیعی کدکنی با اشاره به دقایقی از نکات تاریخی ارتباط بین باربد و بربت، پسندیده‌تر می‌داند که آن دو از یک ریشه دانسته شود). اندکی تامل در این زمینه این روایت که نام بربط را مرکب از دو واژه بَر (به معنای سینه) و بط (به معنای مرغابی) می پندارد دور از ذهن می سازد. هرچند که تشبیه بربت ایستاده به مرغابی، تصویر و برداشت زیباییست ولی از نظر تاریخی نمی توان نام این ساز را بر گرفته از بربط به معنای سینه مرغابی دانست و نام باربد به این ساز نزدیک تر و قابل تامل تر است. این نیز مسلم است که کتابت کلمة بربط در متون فارسی با املای عربی (یعنی بربط ، نه بربت) هرگز به معنای تعلق این ساز به اعراب نیست، بلکه تنها نمودار نفوذ فرهنگ عربی و اسلامی است.

بربت در اوایل ورود اعراب به ایران به کشورهای عربی راه پیدا کرده و جانشین سازی به نام مزهر شده است. ظاهرا اعراب سازی شبیه بربت داشته اند که سطح آن را از پوست بُز می پوشاندند و با مشاهده ساز ایرانیان که صفحه آن از جنس چوب بوده، آن را عود نامیده اند (عود در عربی به معنای چوب می باشد). استفاده از چوب بسیار بهتر از پوست است زیرا پوست در برابر دمای محیط واکنش زیادی نشان می دهد و تعادل کوکی ساز به هم می خورد. فارمر به کارگیری و ترویج عود صفحه چوبی را به جای مزهر صفحه پوستی، به نصربن حارث (قرن اول) منتسب کرده و از رواج عود در دوران بت پرستی در عربستان خبر داده است.

پس از گذشت سالها موسیقی ایرانی در کشورهای عرب زبان هم متداول شد و در این میان سازهای موسیقی ایران توسط موسیقی دانان ایرانی به آنها تعلیم داده شد و رفته رفته ساز عود به ساز اول موسیقی عرب تبدیل می شود و همراه با مسلمانان و نوازندگان ایرانی به جنوب اسپانیا و اروپا راه می یابد و در آنجا نیز نقش خود را ایفا می کند تا جایی که در کلیسا هم آوازهای گریگورین با ساز عود همراه می شود و به مرور زمان عود در اروپا به لوت تبدیل می شود. نابغه بزرگ موسیقی جهان، باخ، برای این ساز قطعاتی می نویسد و به این ترتیب این ساز در اروپا به حیات خود ادامه می دهد.

عود مهمترین و کاملترین ساز موسیقی ایران بوده که محققان موسیقی بیشترین تحقیق خود را بر اساس این ساز انجام داده اند. ابونصر فارابی (۳۳۹-۲۵۹ ق) در کتاب "الموسیقی الکبیر"، ابوعلی سینا (۳۷۰-۴۲۸ ق) در دو رساله موسیقی از کتابهای "شفا" که به زبان عربی و دیگری به زبان فارسی نوشته شده و جزو دانشنامه علائی است، صفی الدین اُرموی (وفات ۶۵۶ ق) در کتاب "رساله الشرفیه" و "الادوار"، قطب الدین شیرازی (وفات ۷۱۰ ق) در کتاب "درهّ التاج"، عبدالقادر مراغی (وفات ۸۳۸ ق) که به عبدالقادر عودی معروف بوده است در کتابهای "مقاصد الالحان" و "جامع الالحان" به ساز عود پرداخته اند.

فارابی موسیقی دان بزرگ ایرانی در کتاب الموسیقی الکبیر خود، عود را چنین معرفی می کند:

« یکی از وسایل موسیقی عود می باشد که مقاله با این ساز شروع می شود زیرا مشهورترین ساز موسیقی است».

از نوشته های این بزرگان می توان به درجه اهمیت عود در موسیقی قدیم ایران پی برد.

 

 ۲.   خاموشی موسیقی و خروج ساز بربت از ایران

سلسله صفویه پس از چندین تهاجم خارجی، برای فرهنگ ایرانی رنسانسی به وجود آورد که از قرن ۱۶ تا ۱۸ میلادی به طول انجامید. در دوره صفویه موسیقی ایران رو به ضعف نهاد. از آنجا که نمونه های معماری و هنرهای مستظرفه صفویه بسیار بارز هستند به نظر می رسد که در این دوره به پیشرفت موسیقی بر خلاف هنرهای دیگری چون نقاشی و کاشیکاری، رغبت زیادی نشان داده نشده است و به ویژه در جنبه های نظری آن پیشرفت خاصی حاصل نشد. به علت باورهای مذهبی و تحریم موسیقی، موسیقی نوازان اقبال و پذیرشی نیافتند. موسیقی نیز به تدریج حمایت اجتماعی خود را از دست داد و این وضعیت تا قرن بیستم ادامه یافت. در چنین فضایی طبیعتا بیشترین ضربه را سازی می پذیرد که بیشترین اهمیت را داشته و برای مردم آشناتر بوده و به همین دلیل حساسیت بیشتری روی ساز عود ایجاد می شود و باعث ترک این ساز توسط نوازندگان و سازندگان آن می شود.

تصویر ۳: مینیاتوری مربوط به سالهای ۱۵۰۷-۱۵۲۴ میلادی از اصفهان  (عکس از کتاب جورج فارمر).

 

۳.   ورود دوباره و احیای ساز بربت در ایران

مهمترین دوره اخیر در تاریخ موسیقی ایران که دوره اساسی نام گرفته، شامل حکومت سه حاکم قاجار و دو پادشاه سلسله پهلوی است. استادان برجسته صحنه موسیقی در این دوره عبارتند از:

آقا علی اکبر فراهانی و آقا غلامحسین (نوازندگان دوره قاجار)، آقا حسینقلی (فوت ۱۲۹۴)، میرزا عبدالله (فوت ۱۲۹۶)، درویش خان (فوت ۱۳۰۵)، ابوالحسن صبا (فوت ۱۳۳۶) و علینقی وزیری (فوت ۱۳۵۸).

در این دوره محدودیت های موسیقی کمتر شده و کم کم راه جدید خود را آغاز می کند، تا جایی که در سال ۱۳۰۲ ه.ش. کلنل علینقی وزیری هنرستان موسیقی را با نام مدرسه عالی موسیقی بنیان گذارد. روح الله خالقی که به عنوان اولین معلم تئوری و هارمونی در مدرسه ملی موسیقی تدریس می کرد در سال ۱۳۲۴ ه.ش. انجمن موسیقی ملی را با هدف گسترش موسیقی ایرانی بنا نهاد. استاد خالقی برای تدریس سازهای عود و قانون که در آن زمان استادی در ایران نداشتند، از نوازندگان و استادان عرب دعوت به عمل آورد ولی عدم آشنایی این اساتید با ردیف و دستگاه های موسیقی ایرانی باعث شده بود که این ساز به عنوان ساز تخصصی در مدرسه موسیقی تدریس نشود.

در پی این اقدامات، استاد خالقی تصمیم گرفت دو نفر از استادان تار و ویلن مدرسه موسیقی را به نام های اکبر محسنی و مهدی مفتاح به عراق فرستاده تا علاوه بر تهیه ساز، شیوه نوازندگی این ساز را بهتر آموزش ببینند. اما این کار نیز نافرجام ماند زیرا آقای محسنی با همان روش و شیوه نوازندگی تار، عود می نواخت و آقای مفتاح ساز قانون را انتخاب کردند و شیوه های نواختن این ساز فراموش شده را با خود به ایران آوردند. کم کم عقیده ها برآن شد که با ساز عود نمی توان موسیقی سنتی ایران را به طور شایسته و قابل قبول نواخت و آن را از سازهای سنتی دور می دانستند.

در همین دوران است که استاد منصور نریمان تصمیم به یادگیری نواختن ساز بربت می گیرند و احاطه کامل ایشان به ساز تار و موسیقی دستگاهی ایران باعث می شود با پشتکار بسیار بتوانند بر نواختن ساز بربت تسلط کافی پیدا کنند. استاد نریمان به صورت مکاتبه ای با استاد خالقی که در آن زمان ریاست مدرسه عالی موسیقی را بر عهده داشته، در تماس بودند و درس های بسیاری در زمینه تئوری موسیقی از آن استاد گرانمایه گرفتند. در حال حاضر تمام کسانی که در ایران به طور تخصصی بربت می نوازند، یا به طور مستقیم شاگرد استاد نریمان بوده اند و یا غیر مستقیم از شاگردان ایشان، کتاب های تالیف شده و یا از طریق گوش دادن به ساز استاد نواختن بربت را فرا گرفته اند و به این ترتیب می توان استاد منصور نریمان را "پدر عود ایران" نامید.

منصور نریمان با هدف تثبیت حضور این ساز ایرانی در موسیقی امروز ایران کتاب هایی برای آموزش صحیح نوازندگی بربت در اجرای موسیقی ایرانی تالیف کرده است که کتاب های "شیوه بربت نوازی" و "۴۲ قطعه برای عود" ( که شامل پیش درآمد، چهار مضراب، رنگ و قطعات ضربی در چهارچوب ردیف موسیقی ایرانی می باشد) منتشر شده است و کتاب "ردیف موسیقی ایرانی برای بربت" نیز در آینده نزدیک به چاپ خواهد رسید. با آموزش این کتاب ها در هنرستان و دانشکده موسیقی به نظر می آید که ساز بربت در ایران جان دوباره ای گرفته است و روز به روز بر تعداد نوازندگان و علاقه مندان این ساز اصیل ایرانی افزوده می شود.

 

منابع:

۱.       تقی بینش، مقاله بربت، دایرة المعارف اسلامی.

۲.       منصور نریمان، شیوه بربت نوازی.

۳.       علی پژوهشگر، جایگاه عود و مُد گردی در موسیقی ایران، پایان نامه دوره کارشناسی.

۴.       هنری ج. فارمر، Musikgeschichte in bildern.

 

برگرفته از    http://www.barbatnavaz.blogfa.com/post-2.aspx